Tag Archives: Daniel Kahneman

Sztuka jasnego myślenia – Rolf Dobelli – recenzja

Książek poświęconych kwestiom błędów poznawczych jest na polskim rynku wydawniczym mało, dlatego każda nowa pozycja powinna cieszyć. Podobnie jest ze “Sztuką jasnego myślenia”. Autor wprowadza czytelnika w świat irracjonalnych zachowań, prezentując katalog “systematycznych odstępstw od racjonalności, od optymalnego, logicznego, rozsądnego myślenia i zachowania”[1]. Co prawda czytelnik obyty z tematem nie znajdzie tu żadnych nowości, a jedynie streszczenie dokonań takich naukowców jak Daniel Kahneman, Dan Ariely czy Gerd Gigerenzer, ale mimo to lekturę zaliczyłbym do obowiązkowych.

Książka ma jednak drugie dno, które jest w zasadzie ciekawsze od samej treści. Mianowicie Rolf Dobelli dopuścił się dosyć bezczelnego plagiatu prac takich autorów jak Nassim Taleb [2, lista zarzutów], Christopher Chabris [3, lista zarzutów] czy Kathryn Schulz, cytując ich bez adnotacji, a także korzystając z identycznych przykładów jak w oryginalnych pracach. To dwa bardzo poważne zarzuty, i co najciekawsze, autor się do nich przyznał, a na swojej stronie zamieścił osobny dział z dokonanymi korektami [4]. Sprawa jest jednak jeszcze bardziej skomplikowana, bo Dobelli z Talebem przez długi czas się przyjaźnili, a wstępna wersja “Czarnego łabędzia” Taleba trafiła do konsultacji w pierwszej kolejności właśnie do Dobelli’ego. Teraz Taleb publicznie traktuje Dobelli’ego jako zdrajcę i plagiatora. Paradoksalnie, potyczka obu panów nakręca sprzedaż ich książek, które od dłuższego czasu notowane są na listach bestellerów.

1. Główna idea zawarta w tej publikacji:

Błędy poznawcze i logiczne odpowiadają za wiele niewłaściwych decyzji, jakie zdarzyło nam się popełnić. Dlatego wiedza o tego typu błędach jest bezcenna, i jako narzędzie do podejmowania choćby ciut lepszych decyzji powinna być szeroko propagowana. Z tego punktu widzenia książka spełnia swoją rolę, przybliżając przeciętnemu czytelnikowi mało znane pułapki w codziennym myśleniu. Continue reading

Złudzenie planowania. Najczęstsze błędy poznawcze w biznesie (część 2).

Widząc w tytule hasło “złudzenie planowania”, pewnie pomyślałeś, że chodzi mi o brak planowania. Byłeś blisko. Brak planowania to w końcu największa zmora przedsiębiorców. Nie umiemy i nie lubimy planować, wolimy zaufać intuicji, podążać za modą albo kopiować cudze sukcesy. Taka nasza natura. Prawdopodobnie to właśnie zaniechanie procesu planowania jest główną przyczyną upadku większości małych i średnich biznesów.

Niestety, sam fakt opracowania planu nie gwarantuje powodzenia. Co gorsza, sporządzenie planu może wygenerować u jego autora nadmierny optymizm, złudzenie zrozumienia i kilka innych błędów poznawczych. Jednym z najbardziej bolesnych jest właśnie złudzenie planowania. Termin ten został wprowadzony do literatury psychologicznej w 1979 roku przez izraelskich naukowców, Daniela Kahnemana i Amosa Tversky’ego. W opublikowanym Continue reading

Złudzenie zrozumienia. Najczęstsze błędy poznawcze w biznesie (część 1)

Złudzenie zrozumienia

“Złudzenie, że rozumiesz przeszłość, wywołuje z kolei złudzenie, że da się przewidzieć i kontrolować przyszłość.” – Daniel Kahneman, Pułapki myślenia (1)

Przedsiębiorcy najczęściej spotykają się z tym złudzeniem, oczywiście zupełnie nieświadomie, w czasie czytania poradników biznesowych. Ich główny przekaz najczęściej brzmi tak: konkretne działania niosą ze sobą konkretne, przewidywalne skutki, więc jeśli zastosujesz się do wskazanych porad, odniesiesz sukces – w przeciwnym razie czeka się pewna porażka.

Mamy tu do czynienia z dwiema przesłankami. Jedna z nich to przeświadczenie, że świat działa na zasadzie przyczynowo-skutkowej, a więc ci, co znają przyczyny, mogą w jakiś sposób zaplanować skutki. Druga mówi o tym, że z definicji wierzymy w sprawiedliwy świat, czyli taki, w którym dobre zachowania prowadzą do dobrych rezultatów i sukcesu, a złe niechybnie będą ukarane lub doprowadzą do kryzysu.

Niestety, zasady te są prawdziwe tylko do pewnego stopnia, Continue reading